واژه یاب

سرویس اینترنتی رایگان جستجوی واژه

w w w . v a j e h y a b . c o m

با دوبار کلیک روی لغات در هر سایتی، معنی آن را مشاهده کنید! هم اکنون افزونه کروم و فایرفاکس را دانلود کنید.

مقتدا

لغت نامه دهخدا

مقتدا. [ م ُ ت َ ] (ع ص ،اِ) آنکه مردمان پیروی آن می نمایند و تقلید از وی می کنند. پیشوا. (از ناظم الاطباء). کسی که مردمان پیروی او نمایند. (غیاث ). پیشوا. (آنندراج ). پیشرو. اُسوَه . قدوه . (یادداشت به خط مرحوم دهخدا) :
بی علم بر عمل چو خران می چرا روید
زیرا کتان ز جهل هوی مقتدا شده ست .

ناصرخسرو.


به چنین رسم تا جهان باشد
مقتدا باد روزگار ملک .

ابوالفرج رونی (دیوان ص 67).


طمع خلق مقتدی است بر او
کعبه ٔ جود مقتدا باشد.

ابوالفرج رونی (دیوان ص 37).


مقتدای پادشاهانی به ملک
شهریاران را به عدل استاد باش .

مسعودسعد.


ای نهاده پای همت بر سر اوج سما
وی گرفته ملک حکمت ، گشته در وی مقتدا.

سنائی (دیوان چ مصفا ص 16).


ای چو نعمان بن ثابت در شریعت مقتدا
وی به حجت پیشوای شرع و دین مصطفا.

سنائی (ایضاً ص 2).


مقتدای عالم آمد، مقتدی در دین او
من غلام مقتدی و خاکپای مقتدا.

سنائی (ایضاً ص 21).


مفتی شرقت نه زآن خواند همی سلطان که هست
جز تو در مغرب دگر مفتی و دیگر مقتدا
بلکه سلطان مفتی شرقت بدان خواند همی
هر کجا مفتی تو باشی غرب خود نبود روا.

سنائی (ایضاً ص 14).


تا... سالکان را در سلوک طریق حقیقت راهبری و مقتدایی باشد... (اسرارالتوحید چ صفا ص 7). و چون پیر و پدر و پیشوا و مقتدای این داعی ضعیف شیخ ابوسعید ابوالخیر است ... (اسرار التوحید ایضاً ص 11). زهد او بیش از آن است که به علم این دعاگوی درآید و شرح پذیرد که او سراج امت و مقتدای ملت نبوی بوده است . (اسرارالتوحید ایضاً ص 21). شرکای او در درس قفال شیخ ناصر مروزی و شیخ بومحمد جوینی و... بودند که هر یکی مقتدای جهانی بودند. (اسرار التوحید ایضاً ص 24).
هرکه یک روز در پیش او زانو زده است برای علم یا برای یافتن مقصود، بزرگ طریقت و مقتدای وقت خویش شده است . (ترجمه ٔ رساله ٔ قشیریه چ فروزانفر ص 2).
مقتدای حکمت و صدر زمن کز بعد او
گر زمین را چشم بودی بر زمن بگریستی .

خاقانی .


هین بگو ای فیض رحمت هین بگو ای ظل حق
هین بگو ای حرز امت هین بگو ای مقتدا.

خاقانی .


کعبه وارم مقتدای سبزپوشان فلک
کز وطای عیسی آمد شقه ٔ دیبای من .

خاقانی .


مقتدای نظم و نثرم چون قلم گیرم به دست
خود قلم گوید که از این دست باشد مقتدا.

خاقانی .


مردی به دست آورد که سفیر بود میان ایشان و مقتدای ایشان . (ترجمه ٔ تاریخ یمینی چ 1 تهران ص 398). رای او را در مداخلت کارها مقتدای خویش گردانی . (مرزبان نامه چ قزوینی ص 65). مقتدای لشکر شیاطین و پیشوای جنود ملاعین بود. (مرزبان نامه چ قزوینی ص 79). بعضی از آن قوم که مرتبت پیشوایی و منزلت مقتدایی داشتند پیش آمدند. (مرزبان نامه چ قزوینی ص 39). چون شمارندم امین و مقتدا
سر نهندم جمله جویند اهتدا.

مولوی .


مقتدای اهل عالم چون گذشت از مصطفی
ابن عم مصطفی را دان علی مرتضی .

ابن یمین .


و رجوع به مُقتَدی ̍ شود. || پیشنماز. امام . (یادداشت به خط مرحوم دهخدا). که به وی در نماز اقتدا کنند. و رجوع به اقتداء شود.